Dogalgaz Kacagi

Doğalgaz kaçağı, tesisat hattı, sayaç, esnek hortum, ocak/kombi bağlantısı veya kolon borusundaki bir noktadan gazın kontrolsüz olarak ortama sızmasıdır. Doğalgaz doğada kokusuzdur; ancak dağıtım şirketleri güvenlik gereği içine **THT (tetrahidrotiyofen)** adlı kükürtlü koku katkı maddesi ekler — bu yüzden "çürük yumurta" gibi hissedersiniz.

Sahada karşılaştığımız kaçak sebeplerinin dağılımı:

Doğalgaz havadan hafiftir (özgül ağırlık ~0.55), bu yüzden **tavana doğru yükselir**. LPG (tüpgaz) ise havadan ağırdır ve zemine çöker — iki gazın kaçak müdahalesi tamamen farklıdır.

Belirtileri tekli değil, **iki veya daha fazlasını aynı anda** görürseniz kesin kaçak varsayarak müdahale edin.

En yaygın belirti. THT katkısı sayesinde 0.5 ppm konsantrasyonda bile burun tarafından fark edilir — patlama alt limitinin (5% v/v) çok altında. Kokuyu ocak, sayaç veya kombiye yaklaştığınızda daha yoğun hissediyorsanız kaynak oradadır.

Gevşek rakor ya da delinmiş hortumdan yüksek basınçla çıkan gaz keskin bir "sss" sesi verir. Özellikle sessiz gece saatlerinde duyulur. Ocak veya sayaca kulak dayamayın; 1–2 metre mesafeden dinleyin.

Ana vanayı kapatıp 15 dakika bekleyin, sayaçtaki rakam sabit kalmalıdır. Ana vana kapalıyken sayaç ile ana vana arası bir kaçak varsa yine döner — bu servis borusu kaçağıdır ve **acilen 187'yi aramanız gerekir**.

Sıralama kritiktir. Yanlış sırayla yapılan doğru adımlar patlamaya yol açabilir.

Doğalgaz + hava karışımı **kıvılcım** ile patlar. Işık düğmesini açıp kapatmak, priz takmak, cep telefonu tuşlarına basmak, elektrikli aleti çalıştırmak — hepsi kıvılcım üretir. Ortamda ne varsa **olduğu gibi bırakın**.

Ellerinizle pencere kollarını mekanik olarak açın (elektrikli motorlu pencere varsa kesinlikle dokunmayın). Doğalgaz havadan hafif olduğu için üst pencereler öncelikli.

Ana vana **daire girişindeki sayaç kutusunun yanında** ya da **mutfak balkonunda sayacın önünde**dir. Sarı renkli kelebek vana kolunu boruya **dik pozisyona** getirin — bu kapalı demektir. Kolu paralel = açık. Vanayı bulamıyorsanız apartman bodrumundaki kolon vanasına inebilirsiniz.

Kaçaktan şüpheleniyorsanız ama akut patlama riski yoksa, kaynağı doğrulamak için 4 yöntem kullanılır. Her yöntemin hassasiyeti ve maliyet profili farklıdır:

**Sabun köpüğü** ev kullanıcısı için en hızlı yöntemdir: bir kap suya 2 damla bulaşık deterjanı, karışımı süngerle rakor ve hortum ekleri üzerine sürün. **Kabarcık büyümesi = kaçak.** Ancak bu yöntem sadece görünür bağlantılarda işe yarar; duvar içi kolon veya sıva altı boru için manometre şart.

İstanbul'daki 320 vakalık son 3 yıllık sahamızdan derlediğimiz yaklaşık dağılım:

**En kritik önlem:** Fleks hortumu 5 yılda bir mutlaka değiştirin. Hortumun üzerinde üretim ve son kullanma tarihi bandrol olarak yazılıdır. **CE + EN 14800** standardını arayın; ucuz Çin ithali hortumlardan uzak durun.

Panik anında kurtarma refleksleri çoğu zaman patlamayı hazırlar. Sahada gördüğümüz ölümcül hatalar:

Kombiye özel not: kombiden gaz kokusu geliyorsa, kombinin **hem gaz vanasını hem elektriğini** kapatın. Kombi soğuduktan sonra 187 gelir; ısınmış kombiye yakın müdahale ısıl kıvılcım riski taşır. Ayrıca [doğalgaz kaçağı nasıl anlaşılır](/blog/dogalgaz-kacagi-nasil-anlasilir) ve [doğalgaz dedektörü](/blog/dogalgaz-dedektoru-nedir-ne-ise-yarar) rehberlerimiz konuya derinlemesine giriyor.

Doğalgaz zehirli değildir ama **eksik yanma karbonmonoksit üretir**. CO renksiz, kokusuz, tatsızdır. Belirtileri:

**Erken uyarı sistemi:** yatak odasına ya da kombi bölgesine bir adet **CO dedektörü** (300–600 TL) yerleştirin. UL 2034 veya EN 50291 sertifikalı olmasına dikkat edin. Alarm çaldığında yukarıdaki 7 adımlık protokolü aynen uygulayın; ek olarak **112 Sağlık**'ı arayarak baş dönmesi olan herkesi kontrol ettirin.

187 ekibi kaçak tespit ettiğinde sayacı **kırmızı mühür** ile kapatır ve dağıtım şirketine bildirir. Gazın yeniden açılması için sıralama:

Süreç normalde 1–3 iş günü sürer; kış aylarında yoğunluk nedeniyle 5 güne uzayabilir. Bu süreçte kombi çalışmayacağı için alternatif ısınma (elektrikli radyatör vb.) hazırlığı yapın.

Detaylar için aşağıdaki bölümü inceleyin.

Doğalgaz kaçağında ölüm/yaralanma vakalarının **%90'ı** kokuyu fark edip yanlış refleks gösteren kişilerde oluşuyor. Doğru sıralama basittir: **dokunma → aç → kapat → çık → 187 → tesisatçı**. Bu 6 adım aile fertlerinizin hepsi tarafından ezberlenmelidir; buzdolabına manyetik bir hatırlatıcı yapıştırmanızı öneririz.

Aktif kaçak şüphesi varsa 187'yi arayın. Onarım, kontrol ve mühür söktürme için: **0533 896 05 03** — İstanbul içi 25–45 dakika, dağıtım şirketi sertifikalı, 7/24 acil doğalgaz tesisatçısı.

**Işık, priz, telefona dokunmadan** pencereleri açın, ana gaz vanasını kapatın, dışarı çıkın ve sokaktan **187**'yi arayın. Ardından sertifikalı tesisatçı (0533 896 05 03) çağırın.

İstanbul, İstanbul, İzmir gibi büyükşehirlerde ortalama 20–40 dakika, taşra ilçelerinde 45–90 dakikadır. Yaşamsal tehlike bildiriminde önceliklendirilir.

Yeni binalarda **daire girişindeki sayaç kutusunun** yanında, eski binalarda **mutfak balkonunda sayacın önündedir**. Kolu boruya paralel = açık, dik = kapalı. Apartman ana vanası bodrumdaki kolon dolabındadır.

Modern (2015 sonrası) ocaklarda **termokupl güvenlik sistemi** vardır: alev sönerse 30 saniyede gaz otomatik kesilir. Ancak eski ocaklarda bu sistem yoktur — hafta boyunca gaz birikir. Ocağa **otomatik gaz kesme** düzeneği taktırmak 800–1500 TL'dir ve şiddetle tavsiye edilir.

İstanbul geneli 7/24 tesisat servisimiz Kadıköy, Beşiktaş, Ümraniye, Başakşehir dahil tüm ilçelerde 45 dakika içinde adresinize gelir. Fiyat aralıklarımız arıza türüne göre değişir; net teklif için telefonla ulaşın.