Petek Havası Nasıl Alınır? Adım Adım Kolay Yöntem
Kalorifer sezonu başladığında en sık karşılaşılan şikâyet hep aynıdır: petekler tam ısınmıyor, üst kısmı buz gibi kalırken alt kısmı sıcak oluyor ya da içeriden şırıltı, fokurtu sesleri geliyor. Bunların neredeyse tamamının tek bir nedeni vardır: peteğin içine hava kaçmıştır. İyi haber şu ki peteğin havasını almak, doğru aletle ve doğru sırayla yapıldığında usta çağırmadan, 5 dakikada halledebileceğiniz en basit tesisat işlemlerinden biridir. Bu rehberde peteğin neden hava yaptığını, hangi aletle (purjör / petek hava alma anahtarı) nasıl alacağınızı, kombinin açık mı kapalı mı olması gerektiğini ve işlem sonrası basıncı nasıl tamamlayacağınızı, bir servis ekibinin sahadaki bakış açısıyla adım adım anlatıyoruz.
Petek Neden Hava Yapar?
Kalorifer sistemi kapalı bir devredir ve içinde su dolaşır. Zamanla bu suyun içinde çözünmüş halde bulunan hava kabarcıkları, suyun en üst noktası olan peteklerin tepesinde birikir. Hava sudan hafif olduğu için yukarı çıkar ve peteğin üst bölümünü doldurarak sıcak suyun oraya ulaşmasını engeller.
Sezon başında sistem yeni dolduğunda, kombiye su takviyesi yapıldığında veya tesisatta küçük bir kaçak olduğunda hava miktarı artar. Sonuç hep aynıdır: peteğin alt yarısı ısınırken üst yarısı soğuk kalır, çünkü sıcak su havanın bulunduğu bölgeyi geçemez.
Peteğin Hava Yaptığını Nasıl Anlarsınız?
Havasını almanız gerektiğini gösteren belirtiler oldukça nettir. Aşağıdaki işaretlerden bir veya birkaçını görüyorsanız peteğin havasını almanız gerekir:
- Peteğin üst kısmı soğuk, alt kısmı sıcak (en tipik belirti).
- Petekten su sesi, şırıltı veya fokurdama gibi sesler geliyor.
- Kombi çalışıyor ama bazı odalar bir türlü ısınmıyor.
- Petek tamamen soğuk kalıyor, hiç ısınmıyor.
- Evin geneli ısınırken yalnızca üst kattaki petekler yetersiz.
Gerekli Malzemeler: Purjör (Petek Anahtarı) ve Aparatı
Peteğin havasını almak için pahalı bir alet gerekmez. İhtiyacınız olan tek özel parça, peteğin üst köşesindeki hava alma vidasını açan küçük anahtardır. Bu parça bölgeden bölgeye purjör, petek hava alma anahtarı, petek anahtarı veya purjör anahtarı gibi farklı isimlerle anılır; hepsi aynı işi yapar. Nalburlardan ve hırdavatçılardan birkaç liraya temin edebilirsiniz.
Bazı modern peteklerde vidayı elle çevirebileceğiniz plastik bir petek hava alma aparatı bulunur; bu durumda anahtara bile gerek kalmaz. Yanınızda bulundurmanız gerekenler:
- Purjör / petek hava alma anahtarı (peteğin üst köşesindeki vidaya uyan).
- Küçük bir kap veya bardak (çıkacak suyu toplamak için).
- Kuru bir bez veya sünger (damlayan suyu silmek için).
- Gerekirse ince uçlu düz tornavida (bazı vida tiplerinde).
Petek Havası Nasıl Alınır? Adım Adım
Peteklerdeki hava nasıl alınır sorusunun cevabı aslında çok basittir. Aşağıdaki adımları sırayla uygulayın; tüm petekler için aynı yöntem geçerlidir:
- Hazırlık: Kombiyi veya kaloriferi kapatın ve peteklerin biraz soğumasını bekleyin; sıcak suyla işlem yapmak yanık riski taşır.
- Anahtarı yerleştirin: Peteğin üst köşesindeki hava alma vidasını bulun, purjör anahtarını vidaya geçirin ve altına kabınızı tutun.
- Vidayı yavaşça gevşetin: Anahtarı saat yönünün tersine çeyrek tur çevirin. Tıslayarak hava çıkmaya başladığını duyacaksınız; vidayı tamamen sökmeyin.
- Havanın bitmesini bekleyin: Tıslama sesi kesilip vidadan kesintisiz, fışkırmasız su gelmeye başladığında peteğin havası bitmiş demektir.
- Vidayı kapatın: Su gelir gelmez vidayı saat yönünde sıkın; fazla zorlamayın, sızdırmayacak kadar sıkmak yeterlidir.
- Diğer peteklere geçin: Aynı işlemi her odada, mümkünse evin en alt katından en üst katına doğru tek tek tekrarlayın.
- Basıncı kontrol edin: İşlem bitince kombi göstergesindeki su basıncını kontrol edin; düştüyse su takviyesi yapın (aşağıda anlatılıyor).
Kombi Açık mı Kapalı mı Olmalı, Basınç Ne Olmalı?
En çok sorulan ayrıntı budur: peteklerin havası alınırken kombi açık mı olmalı? Önerimiz, hava alma işlemi sırasında kombiyi ve devirdaim pompasını KAPALI tutmanızdır. Pompa çalışırken su sürekli dolaştığı için hava tam olarak tepede toplanmaz ve havayı eksiksiz almak zorlaşır. Kombi kapalıyken hava peteğin en üstünde durur ve rahatça tahliye edilir.
İşlem bittiğinde kombi göstergesinden su basıncına bakın. Hava çıkışıyla birlikte bir miktar su da boşaldığı için basınç genellikle düşer. İdeal değer çoğu kombide 1 ile 1,5 bar arasındadır. Basınç 1 barın altına düştüyse kombinin su doldurma (takviye) musluğunu yavaşça açıp ibre 1,5 bara yaklaşana kadar su ekleyin, ardından musluğu kapatın.
Tüm peteklerin havasını aldıktan ve basıncı tamamladıktan sonra kombiyi tekrar çalıştırın. Birkaç dakika içinde peteklerin baştan sona eşit ısındığını göreceksiniz.
Kombi, Kalorifer ve Merkezi Sistemde Farklar
Kombinin havası nasıl alınır diye soranlar için: bireysel kombili sistemlerde yukarıdaki yöntem birebir geçerlidir; ek olarak bazı kombilerin kendi üzerinde de bir hava alma (otomatik purjör) noktası bulunur. Kombi peteği havası alınırken yine kombiyi kapatıp petekten başlamak en sağlıklısıdır.
Merkezi sistem petek havası nasıl alınır diye merak edenler içinse durum biraz farklıdır: apartmanın ortak kazanı çalıştığı için tek dairede işlem yaparken sistem basıncını siz kontrol edemezsiniz. Bu sistemlerde havayı yine purjörle alabilirsiniz, ancak basınç ve su takviyesi bina görevlisi veya yetkili servis tarafından kazan üzerinden yönetilir.
Doğalgaz petekler nasıl açılır sorusu da çoğunlukla bu işlemi kasteder; doğalgazlı kombiye bağlı petekler de aynı purjör mantığıyla havalandırılır.
Sık Yapılan Hatalar
Basit bir işlem olsa da birkaç yaygın hata hem işi uzatır hem de tesisata zarar verebilir. Bunlardan kaçının:
- Vidayı tamamen söküp çıkarmak: Vida elinizde kalır ve basınçlı su her yere fışkırır; yalnızca çeyrek tur gevşetin.
- Sıcak/çalışır haldeyken işlem yapmak: Yanık ve fışkırma riski; önce kombiyi kapatıp bekleyin.
- Basıncı kontrol etmeyi unutmak: Hava aldıktan sonra basınç düşer; tamamlanmazsa kombi arıza verip kilitlenebilir.
- Üst kattan başlamak: Hava alma işlemine en alt kattan başlayıp yukarı çıkmak daha verimlidir.
- Defalarca su takviyesi yapmak: Petek sürekli hava yapıyor ve basınç sürekli düşüyorsa altta gizli bir kaçak olabilir; bu durumda profesyonel kontrol gerekir.
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalısınız?
Havayı almanıza rağmen petekler hâlâ tam ısınmıyorsa, petek alttan sıcak üstten soğuk kalmaya devam ediyorsa veya basınç durmadan düşüyorsa sorun yalnızca hava değildir. Tıkanmış/çamur tutmuş petek, arızalı devirdaim pompası, dengesiz vana ayarı ya da gizli su kaçağı söz konusu olabilir.
Bu gibi durumlarda peteklerin basınçlı makineyle iç temizliği (petek temizliği) ve sistem kontrolü gerekir. Ekibimiz İstanbul genelinde petek temizliği ve kalorifer sistemi bakımında hızlı ve garantili çözüm sunar; keşif ücretsizdir.
Kendiniz çözemediğiniz durumlarda 7/24 açık hattımızı arayın; ortalama 35 dakikada kapınızdayız, keşif ücretsiz.
Petek Temizliği hizmeti hakkında detaylı bilgiSıkça Sorulan Sorular
Petek havası alınırken kombi açık mı olmalı?
Hayır. Hava alma sırasında kombiyi ve devirdaim pompasını kapalı tutun; böylece hava peteğin tepesinde toplanır ve eksiksiz alınır. İşlem bitip basıncı tamamladıktan sonra kombiyi tekrar çalıştırın.
Peteğin havasını almak için hangi alet gerekir?
Peteğin üst köşesindeki hava alma vidasına uyan küçük bir anahtar yeterlidir. Bu parça purjör, petek hava alma anahtarı veya petek anahtarı olarak satılır; nalbur ve hırdavatçılarda çok uygun fiyata bulunur. Bazı peteklerde elle çevrilen plastik aparat hazır gelir.
Petek havası alındıktan sonra basınç ne olmalı?
Çoğu kombide ideal su basıncı 1 ile 1,5 bar arasındadır. Hava alımıyla birlikte bir miktar su boşaldığı için basınç düşer; 1 barın altına indiyse kombinin doldurma musluğundan yavaşça su ekleyip ibreyi 1,5 bara yaklaştırın.
Peteklerdeki hava nasıl anlaşılır?
En belirgin işaret peteğin üst kısmının soğuk, alt kısmının sıcak kalmasıdır. Ayrıca petekten gelen şırıltı/fokurdama sesleri ve bazı odaların bir türlü ısınmaması da hava yaptığını gösterir.
Havayı aldım ama petek yine ısınmıyor, neden?
Hava sorunu çözülmüş olmasına rağmen petek ısınmıyorsa neden çamur/kireç tutmuş petek, arızalı devirdaim pompası, kapalı/dengesiz vana veya gizli kaçak olabilir. Bu durumda petek temizliği ve sistem kontrolü için profesyonel destek almanız gerekir.
Merkezi sistemde petek havası nasıl alınır?
Merkezi sistemli binalarda havayı yine purjörle alabilirsiniz, ancak sistem basıncı ortak kazandan yönetildiği için su takviyesini siz yapamazsınız. Basınç ve takviye işlemleri bina görevlisi veya yetkili servis tarafından kazan üzerinden ayarlanır.
İlgili Rehberler
Tüm yazılarPetek Hizmeti Verdiğimiz Bölgeler
Su kaçağı, patlak boru ya da tıkanıklık beklemez. 7/24 ekibimiz hazır.
Tüm hizmetleri gör